Portfolioanalyse en
strategievorming:
kiezen of delen

Menig ziekenhuis ziet zich voor de uitdaging gesteld de stijgende zorgkosten te beteugelen. Bezuinigen is een beproefd medicijn. Maar een dat hooguit voor de korte termijn werkt, meent Kris Peeters. Wie op zoek is naar een structurele, toekomstbestendige oplossing, gaat volgens de consultant van Performation aan de slag met portfolioanalyse. Een kwestie van kiezen of delen.

De gevolgen van het beleid van minister Schippers worden anno 2016 concreet. Het afsnijden van de weg naar productie- en omzetgroei leidt tot een nijpende druk op de marges. De uitdaging om het anders te doen is daarmee actueel en uniek. De eerste ziekenhuizen zoeken een oplossing voor het probleem van groeiende productie (en daarmee oplopende kosten) in het maken van scherpe keuzes. Keuzes in welke zorg je als ziekenhuis wil excelleren en voor welke zorg je andere wegen gaat bewandelen. “Ziekenhuizen die kiezen, worden zich bewuster van hun toegevoegde waarde voor patiënten, en wat dat betekent voor hun eigen financiële gezondheid, hun positie.”

Beeldvorming versus bewustwording

Om te kunnen kiezen, zal een ziekenhuis inzicht moeten verwerven in zijn eigen prestaties. En daarvoor is informatie nodig. Over financiën, kwaliteit, volumes, groei van de markt, krimp van de markt, hoe andere ziekenhuizen het doen… “Door het combineren van verschillende informatiebronnen kunnen wij ziekenhuizen nieuwe en innovatieve inzichten aanreiken waarmee de vraag beantwoord kan worden wat voor ziekenhuis ze eigenlijk zijn.” Dat de werkelijkheid weleens ver van de aannames en ambities kan liggen, is soms even ongemakkelijk als verhelderend. “Een ziekenhuis kan zich bijvoorbeeld ten doel stellen hét borstkankercentrum van Nederland te worden op basis van veronderstellingen, vermoedens en ideeën. Dankzij de cijfermatige onderbouwing die wij kunnen bieden, wordt inzichtelijk of dat een logische – en misschien nog belangrijker – haalbare keuze is. Het kan bijvoorbeeld zijn dat je weliswaar groeit in het aantal borstkankerpatiënten dat je behandelt, maar dat je per patiënt ook verlies draait. Kortom, door de patiëntenzorg zichtbaar te maken, wordt bestaande beeldvorming getoetst.”

Taal van de arts

Met dit soort inzichten kunnen ziekenhuizen hun besluitvorming ondersteunen op het pad van vandaag naar morgen. Een route waarop bestuurders meer en meer gezamenlijk met de artsen zullen optrekken, verwacht Kris Peeters. “Degenen die de veranderingen in de zorg daadwerkelijk kunnen doorvoeren, zijn de artsen.” Om het gesprek tussen beide bloedgroepen op gang te brengen, bundelt Performation de informatie in patiëntgroepen in plaats van volgens het DOT-systeem. “Het DOT-systeem is een facturatiesysteem en voor veel artsen onbegrijpelijk. Door de gegevens – niet alleen de financiële maar ook die over bijvoorbeeld de kwaliteit en de markt – aan patiëntengroepen op te hangen, wordt de taal van de arts gesproken.” Al deze informatie gebundeld in een overzichtelijke weergave maakt dat bestuurders en artsen samen goed onderbouwde beslissingen kunnen nemen.

Speerpunten bepalen

“Wanneer je vanuit informatie begrijpt waar je goed in bent, geeft dat je houvast, dan kun je onderbouwd je speerpunten bepalen. Tegelijkertijd geeft het ook houvast om te zien waar je helemaal niet zo goed in bent.” Voor die thema’s kan het interessant zijn om te zoeken naar andere zorgvormen; zodat de patiënt wel zorg ontvangt zonder dat je als ziekenhuis daarvoor zelf aan het roer staat. “Nu zie je dat een patiënt met een zware aandoening nog vaak naar hetzelfde ziekenhuis gaat als een patiënt die een relatief lichte klacht heeft. Maar als je ‘lichtere’ patiënten – denk maar aan COPD- of diabetespatiënten – kunt behandelen in een andere omgeving dan dat dure ziekenhuisgebouw waar wel patiënten komen die hoogcomplexe zorg nodig hebben, werk je enerzijds kostenbesparend en lever je veel meer zorg op maat.”

Boeiend proces

Veel ziekenhuizen zijn zoekende als het gaat om het onder controle krijgen van hun kosten. De een ziet zich gedwongen aan de slag te gaan met teruglopende marges, de ander neemt onverwachte bewegingen in de patiëntstromen waar die om een antwoord vragen. Volgens Kris Peeters zijn het vaak signalen waar een wereld achter schuilgaat. “Eenmaal in gesprek met ziekenhuizen proberen we met elkaar tot de kern te komen waar dit soort signalen een gevolg van zijn. Ziekenhuizen vinden dat een boeiend proces, omdat het helpt om op een nieuwe, innovatieve manier te kijken naar bestaande problematiek.” Een proces dat begint met de bewustwording dat je als ziekenhuis meerdere opties hebt om de almaar stijgende ziektekosten het hoofd te bieden.


Meer weten over portfolioanalyse en strategievorming?
Neem gerust contact met me op!

Kris Peeters
Consultant

Capaciteitsmanagement is de fundering voor elk ziekenhuis

Projectleider ICM & Capaciteitsplanner OC in Slingeland Ziekenhuis Annemijn Houwers volgde de TOPclass Hospital Capacity Management. Ze kijkt terug op een leerzaam traject van elf maanden en weet de opgedane kennis dagelijks in de praktijk toe te passen. Annemijn deelt graag haar ervaring.

Lees verder

Stuur met data en verbeter de zorg van uw patiënt

Stelt u zich voor. U bekijkt de benchmarkcijfers en ziet dat in uw ziekenhuis het aantal herhaalconsulten voor patiënten met een polsfractuur vele malen hoger is dan bij andere ziekenhuizen. Hoe kan dat? Kunt u het aantal herhaalconsulten naar beneden brengen door controles anders in te richten en daarmee de last voor de patiënten verlagen? Dat inzicht krijgt u alleen dankzij data.

Lees verder

Het belang van goede verpleegkundige inzet

Rond het vierde kwartaal van het jaar zijn ziekenhuizen druk met het opstellen van de begroting voor het komende jaar. Het is elk jaar weer een uitdaging om de begroting sluitend te krijgen en de zorgmanagers te voorzien van een gevulde portemonnee waarmee zij doelen en ambities kunnen waarmaken. In deze blog geef ik tips over het begrotingsproces van verpleegkundige capaciteit, momenteel één van de meest schaarse resources.

Lees verder